Antynomie oceny statusu sędziego

aktualności

Orzecznictwo ostatnich miesięcy wskazuje na pojawianie się pewnego rodzaju sprzeczności w zakresie oceny statusu sędziego przez pryzmat wartościowania ustawowego trybu, w ramach którego doszło do powołania konkretnej osoby do pełnienia rzeczonego urzędu.

Egzemplifikacją powyższego zjawiska jest jedno z postanowień Sądu Najwyższego – Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 sierpnia 2022 r. Rzeczonym postanowieniem zakwestionowano status sędziego Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej drogą uznania, iż skoro został on powołany do pełnienia urzędu na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów, tj. przepisów uznanych w niektórych judykatach za sprzeczne z Konstytucją RP, Europejską konwencją
o ochronie praw człowieka lub z Traktatami unijnymi, to tym samym orzeczenie wydane z jego udziałem musi być uznane za wadliwe.

Stanowisko zaprezentowanej treści prowadzi do zaistnienia tytułowej antynomii
w ocenie statusu sędziego. Na uzasadnienie tej tezy wskazać należy, że tryb, w którym doszło do powołania do pełnienia urzędu wspomnianego sędziego Izby Cywilnej Sądu Najwyższego wolny jest od uchybień wskazanych w:
wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 listopada 2007 r., SK 43/06, którym stwierdzono, iż przyznanie Krajowej Radzie Sądownictwa kompetencji do ustalenia kryteriów oceny kandydatów na stanowiska sędziowskie jest sprzeczne z konstytucyjnym prawem dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach;
wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2008 r., SK 57/06, w którym stwierdzono, iż brak sądowej kontroli uchwał Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie oceny kandydata i przedstawienia wniosku o jego powołanie na stanowisko sędziego jest sprzeczny z Konstytucją RP;
wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 czerwca 2017 r., K 5/17, w którym uznano za sprzeczne z Konstytucją RP te przepisy ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, które indywidualizowały kadencje wybieralnych sędziowskich członków Rady.
Nawet abstrahując od oceny zgodności trybu powołania do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej, o którym mowa wyżej, z innymi wzorcami kontroli zauważyć trzeba, że przywołane wyroki Trybunału Konstytucyjnego niewątpliwie wskazują na wadliwości w procedurze powołania tych sędziów, którzy objęli urząd przed nowelizacją ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Niemniej jednak okoliczność ta nie znajduje żadnego refleksu w orzecznictwie. Wręcz przeciwnie, w orzecznictwie kwestionuje się jedynie status tych sędziów, których prawidłowość powołania do pełnienia urzędu w istocie znajduje potwierdzenie w zaprezentowanych wyrokach Trybunału Konstytucyjnego.

Zaprezentowany stan rzeczy prowadzi do antynomii w ocenie statusu sędziego, która
w sposób nieuchronny prowadzić może do anarchizacji sądownictwa.